Kayıtlar

Ölümün Kokusunu Hayat ile Bastırmak: Hamnet Romanı ve Kadim Bitki Kültü

Resim
Bir kitabı okurken sayfaların arasından süzülüp kendi coğrafyanızın bin yıllık geleneklerine dokunan o gizli bağları fark ettiğiniz oldu mu hiç? Maggie O'Farrell’ın büyüleyici romanı Hamnet’i okurken tam olarak bunu yaşadım. Romanın merkezinde yer alan bitki reçeteleri ve tütsüler, modern bir yazarın günümüzden uydurduğu kurgusal fanteziler değil. O'Farrell, 1590'lar İngiltere’sinin etnobotanik arşivlerini ve o dönemde henüz mikroplar keşfedilmediği için salgınların pis ve kötü kokulu hava (miasma) yoluyla bulaştığına inanılan tıp literatürünü titizlikle taramış.  Kitap, her ne kadar 16. yüzyıl İngiltere’sinde veba salgınının ortasında genç yaşta ölen Shakespeare’in oğlunu anlatsa da satır aralarında öyle bir evrensel damar barındırıyor ki insanı doğrudan Anadolu’nun köylerindeki cenaze ritüellerine, Orta Asya’nın kadim şaman tütsülerine götürüyor: bitki kültü. Bugün, Hamnet romanını edebî bir başyapıt yapan o "şifacı kadın" arketipini ve insanlığın en büyük acısı...

Modernizm ile Mistisizmin Savaşı

Resim
  📌 Maud Ankaoua, bu ruhsal  romanının alt metninde saat ve kyanit taşı kolye simgeleri üzerinden modern Batı medeniyetinin getirdiği hız, maddi unsurlar ve yetişememe hissi ile Doğu'nun mistik, maneviyat temelli doğal yaşamını karşılaştırıyor. Böylece kişinin anda ve sevgide kalması üzerine güçlü bir farkındalık oluşturuyor. ➡️ Daha ayrıntılı bakacak olursak; romanın 261-262. sayfalarında, Nepalli rehber Shanti'nin ekibindeki Thim, başkahraman Maelle'ye annesinden kalan tek hatıra olan kyanit taşından bir kolye hediye eder. Thim'in bu jestine karşılık Maelle de ona babasının diploma hediyesi olan saatini vermek ister ancak Thim bu hediyeyi kabul etmez. Çünkü saat modernitenin getirdiği hızı, zamana ve rutine sıkışmışlığı temsil eder. Her ne kadar eserde bir sevgi göstergesi olsa da diploma almak gibi bir koşula bağlı verilmiş nesnel bir araçtır. Sembolik açıdan bakıldığında da saat; ömrün geçişi, yaşlanma ve zamanın akıp gitmesi gibi olumsuz, korkutucu duyguları temsi...

Evlilik Krizi mi Hristiyanlık Güzellemesi mi yoksa Kutsal Roma İmparatorluğu'nun İzleri mi? Metinlerarasılık Bağlamında "Taş Kâğıt Makas" Romanında Modern Ambalaj ve Hristiyanlık Kodları

Resim
     Alice Feeney’nin "Taş Kâğıt Makas" adlı psikolojik gerilim romanı, ilk bakışta izole bir şapelde geçen sıradan bir evlilik krizini ve intikam hikayesini anlatıyor gibi görünse de kurgunun derinliklerinde kurumsal bir inanç sisteminin ve tarihsel hegemonya modellerinin izlerini taşır. Okuyucu sürükleyici bir cinayet gizemini tükettiğini sanırken arka planda, karakterlerin isimlerinden mekân seçimine kadar uzanan titiz bir ağ üzerinden kurumsal Hristiyanlık dogması ve Kutsal Roma İmparatorluğu'nun dünyevî iktidar mirası satır aralarına işlenmiştir. Eserde kurulan bu yoğun metinlerarası altyapı; seküler bir gerilim ambalajı altında Batı merkezli geleneksel inanç kalıplarının ve mutlak kader algısının birer bilinçaltı kodu ve Hristiyanlık güzellemesi olarak kurgunun merkezine yerleştirilmesi stratejisine dayanmaktadır. Tek tek karakterleri inceleyecek olursak şu teolojik ve sembolik bilgilere ulaşırız: ➡️ Henry Winter: Kış Hükümdarı, Baba Tanrı ve Zalim Yaratıcı (Demiur...